เหล็กน้ำน้อยเป็นของขึ้นชื่อประจำเมืองสงขลามาเป็นร้อยๆ ปี เนื่องด้วยมีโรงถลุงแร่เหล็กที่คนจีนเข้ามาดำเนินการ และคนจีนกลุ่มนี้เองได้นำเทคโนโลยีในการตีเหล็กเข้ามาผลิตเครื่องมือเครื่องใช้ของมีคมทั้งหลาย คนจีนเหล่านี้เมื่อมาตั้งถิ่นฐานในพื้นประกอบอาชีพต่างๆ ได้แต่งงานกับคนในพื้นที่เกิดลูกหลานและได้ถ่ายทอดวิชาช่างตีเหล็กสืบมาจนปัจจุบัน ถึงแม้ในปัจจุบันอาชีพช่างตีเหล็กของชาวน้ำน้อยค่อยๆ หายไปตามลำดับและปัจจุบันจะมีเพียงโรงตีเหล็กแค่ 1 โรงคือ โรงตีเหล็กของช่างมนูญ พันธุนิล ที่ยังคงตีเหล็กสืบทอดภูมิปัญญาของช่างตีเหล็กแบบที่เคยมีมาในอดีตได้เป็นอย่างดีกลายเป็นแหล่งเรียนรู้ของคนรุ่นใหม่และสืบทอด ถ่ายทอดให้กับผู้ที่สนใจเป็นจำนวนมาก โดยเฉพาะการเข้ามาดำเนินโครงการวัฒนธรรมกริชในภาคได้ที่ได้รับงบประมาณสนับสนุนจากกรมสงเสริมวัฒนธรรม กระทรวงวัฒนธรรมในช่วงปี พ.ศ.2551 โดยใช้โรงตีกริชของช่างมนูญหรือช่างนูญในการเรียนรู้เชิงปฏิบัติการเกี่ยวกับการสืบทอดถ่ายทอดการเป็นช่างกริชในภาคใต้ ส่งผลให้วัฒนธรรมกริชได้รับการรื้อฟืน ฟื้นฟูพ้นจากภาวะที่เรียกว่าสูญหายไปจากประเทศไทย เพราะมีกลุ่มผู้สนใจเป็นจำนวนมาก และคนกลุ่มดังกล่าวนั้นได้กลับไปกระกอบอาชีพช่างตีเหล็กกระจ่ายอยู่ในภาคใต้หลายจังหวัด หลายพื้นที่ เช่น จังหวัดสงขลา จังหวัดตรัง จังหวัตสตูล จังหวัดพัทลุง ปัตตานี เป็นต้น กล่าวได้ว่า ช่างมนูญ พันธุนิล เป็นครูช่างทางด้านโลหะกรรมพื้นบ้านภาคใต้คนสำคัญ ที่ช่วยกันสืบทอดมรดกภูมิปัญญาวัฒนธรรมแขนงนี้ของชาติให้ดำรงสืบทอดมาในปัจจุบัน โดยเฉพาะวิธีการเชื่อมเหล็ก หรือการฝังคมเหล็กกล้าเมื่อต้องการความคมจากชิ้นงานที่ผลิต และเป็นศูนย์กลางการผลิตและการถ่ายทอดภูมิปัญญาด้านโลหะกรรมพื้นบ้านของภาคใต้ที่ยังคงผลิตชิ้นงาน และพร้อมที่จะถ่ายทอดการเรียนรู้ให้กับผู้ที่สนใจทั่วไป โดยเฉพาะความชำนาญพิเศษในการผลิตชิ้นงานตามความต้องการของผู้ที่นิยมศาสตราวุธศาสตราภรณ์ทั้งหลาย โดยเฉพาะการผลิตมีพร้ากั่นที่มีชื่อเสียงมาแต่อดีตตราบจนปัจจุบัน
จับต้องไม่ได้ : InTangible.
งานช่างฝีมือดั้งเดิม : TC : Traditional Craftsmanship เครื่องโลหะ
.
ดร. ณภัทร แก้วภิบาล : มหาวิทยาลัยทักษิณ : 2566 Open Call